Het zit in de kleine dingen

In de cartografie gaat het om de kleine dingen. Een kaart heeft veel functies, en het is makkelijk om er eentje over het hoofd te zien. Doe je dat, dan kan een kaart onbruikbaar worden of de lezer zelfs op het verkeerde been zetten. Daarom waren het vroeger alleen cartografen — mensen die de kunst en wetenschap van het grafisch weergeven van een geografisch gebied beheersten — die met de hand kaarten maakten. Wat ooit tijdrovend en arbeidsintensief handwerk was, is inmiddels vervangen door automatische, online systemen die voor iedereen toegankelijk zijn. Is dat altijd een verbetering? Niet per se.

Een van de vele functies van een kaart is het beantwoorden van een simpele vraag: hoe kom ik daar?

Wegen waarover je reist zijn in mapping-termen eigenlijk gewoon lijnen om te volgen. Een route visueel plannen doe je door naar de infrastructuur van wegen te kijken. Snelwegen, hoofdwegen, kleinere wegen — je volgt ze naar je bestemming. Maar wat als er ineens een gat in een weg zit? Komt dat doordat een obstakel je route blokkeert? Is de weg daar nooit afgemaakt? Wat is er aan de hand? Neem je het risico? Open je een routeplanner, zoom je in en zoek je het uit — als dat al kan? Dan heeft de cartograaf een kans gemist om de kijker goed te informeren. Of wacht — cartograaf? Tegenwoordig zouden automatische systemen dat toch moeten oplossen.

We zien hier dat de snelweg bij het knooppunt wordt onderbroken. Waarom? Het antwoord is even simpel als banaal: de snelwegen in dit knooppunt zijn verbonden met eenrichtingsverbindingswegen. Die vallen alleen in een andere categorie dan de snelwegen zelf. Vergeet je die te selecteren tijdens het opbouwen van je kaartdata, dan verlies je in het eindresultaat de visuele samenhang.

Wij maakten in eerste instantie precies dezelfde fout en ontdekten dat dit verrassend vaak voorkomt. In plaats van aan te nemen dat het probleem niet op te lossen was, hebben we het geanalyseerd en verholpen. In OpenStreetMap (onze dataleverancier) was het niet direct duidelijk hoe je deze verbindingen moest selecteren, maar we vonden een manier, voegden de snelwegen toe en corrigeerden zo weer een fout die de lezer tot een verkeerde conclusie had kunnen brengen. Benieuwd hoe we dat hebben gedaan? Neem contact op met ons datateam!

Dichte cartografie

Steeds meer kaarten die je ziet zijn interactief. Je kunt er makkelijk overheen bewegen, in- en uitzoomen en onderweg extra informatie zichtbaar maken. Dat verandert de manier waarop we cartografie maken. Waar we in de ‘oude’ papieren tijd maar één kans hadden om de boodschap over te brengen, heeft de lezer nu veel meer manieren om bij de informatie te komen die nodig is. Dat vraagt wel om actie van de gebruiker.

Is dit een woonwijk? Mag ik daar fietsen? Zijn er wandelroutes in dat nationale park? Kan ik parkeren bij de ingang? Allemaal vragen die je niet meteen op de eerste kaart hoeft te beantwoorden, omdat de gebruiker door in te zoomen meer details kan ontdekken.

Dat is geweldig. Het maakt het mogelijk om én meer informatie in een kaart te stoppen én de kaart tegelijkertijd rustiger te maken. Dat laatste maakt kaarten makkelijker leesbaar en — belangrijk voor cartografen — ook makkelijker om te maken. Waar je in het papieren tijdperk alles in één keer moest schuiven, passen, inkleuren, samenpersen en toevoegen, kun je nu ontspannen en een deel van het zoekwerk aan de lezer overlaten. Dat heeft de cartograaf luier gemaakt en de lezer minder expert, in ruil voor interactie met een apparaat.

Is dat erg? Niet echt. Meestal niet. Misschien… tot op zekere hoogte. Het zorgt er in elk geval voor dat een kaart minder overbelast aanvoelt. Kijk maar eens goed naar een Michelin-kaart van Portugal uit de jaren 90 en vergelijk die met Google Maps van nu, dan zie je meteen wat we bedoelen.

De Michelin-kaart, ooit gezien als hét voorbeeld van een bepaald type kaart, is met grote precisie met de hand gemaakt. Elke lijn, elk icoon en elke kleur heeft een functie en laat de werkelijkheid correct zien. Prachtig, functioneel, uitdagend om te lezen en nog lastiger om te maken. Dit soort kaarten is inmiddels niet meer mainstream.

Ander doel, andere kaart

Toch is het versimpelen van cartografie niet altijd de beste oplossing. Soms is het juist fijn om een kaart te hebben die niet interactief is, maar de lezer wel uitnodigt om rond te dwalen. Van plek naar plek kijken, de omgeving verkennen, verborgen informatie ontdekken en zelf onderliggende conclusies trekken.

Wij geloven dat extreem dichte kaarten zoals het Michelin-voorbeeld voorgoed uit het mainstream landschap verdwenen zijn. Tegelijk geloven we ook dat er nog steeds ruimte is voor kaarten met veel informatie, veel elementen en veel labels. Zulke kaarten kunnen lezers uitnodigen om te ontdekken zonder te zoomen of te pannen. Om het verhaal te verkennen dat de maker wil vertellen. Zonder dat ze de behoefte — of de kans — krijgen om af te dwalen en meteen naar hun eigen huis te zoomen (echt, alweer!?).

Laten we deze vergelijking bekijken tussen de kaart van Portugal in Google en een kaart van hetzelfde gebied gemaakt met Mapcreator.

De versie van Mapcreator biedt alle noodzakelijke informatie zonder dat de lezer zich overladen, beklemd of overweldigd voelt. Je maakt hem in slechts een paar minuten, terwijl hij toch rijk aan informatie en volledig functioneel blijft. De lezer vindt snel wat nodig is, en jij houdt de creatieve regie.

Jij bepaalt namelijk zelf hoeveel datadichtheid je wilt tonen, zonder je zoomniveau te veranderen. We weten dat verschillende projecten om verschillende behoeften vragen, en we helpen je daar stap voor stap bij.

Als een kaart een nieuwsverhaal moet ondersteunen, dan moet die leeg en rustig zijn. Hij heeft maar één functie: laten zien waar het allemaal gebeurde. Maar als de kaart onderdeel is van het verhaal, moet die niet meteen alles prijsgeven. Dan moet hij juist de aandacht van de lezer vasthouden en uitnodigen om verder te ontdekken.

Probeer het zelf met ons menu voor detailniveaus in de bovenste balk en verander je minimalistische stijl met één simpele klik in een complexe en rijke kaartstructuur!

Volgende stappen

We hebben onlangs onze eerste intern gegenereerde kaartdata op basis van OSM gepubliceerd, maar we zijn nog lang niet klaar. Dankzij feedback van onze gebruikers blijven we onze kaartdata updaten en nieuwe datalagen toevoegen. We blijven verbeteren, oplossen en itereren, totdat wij — maar vooral onze gebruikers — tevreden zijn. Praat jij net zo graag over mapping als wij? Neem contact met ons op en laten we het hebben over de uitdagingen waar jij tegenaan loopt!