Impactvolle kaarten ontwerpen voor tv-uitzendingen met hoog tempo

door Gianluigi Fragomeni

Kaarten wekken al zolang mensen bestaan nieuwsgierigheid en interesse en spelen een hoofdrol in onze verhalen. Met de technologische vooruitgang kwamen steeds complexere en rijkere representaties, met nieuwe keuzes en toepassingsmogelijkheden.

Bij Radiotelevisione svizzera (RSI), het bedrijf waar ik werk als hoofd designprojecten, was het een jaar van grote infrastructurele veranderingen: de bouw van nieuwe tv-studio’s en de integratie van nieuwe technologieën vroegen om een nieuwe vormgeving voor de nieuwsprogramma’s: Telegiornale (internationaal nieuws), Quotidiano (regionaal nieuws) en Meteo (weerbericht).

Dat dwong ons ook na te denken over het gebruik van kaarten en hoe we ze maken. Welke ervaring kunnen we de eindgebruiker garanderen, en op basis van welke behoeften en principes?

Hoe past Mapcreator hierin?

Kaarten maken voor uitzending is wezenlijk anders dan ze maken voor print of voor het web. In print kun je kaarten verrijken met bijschriften, extra content en zeer uiteenlopende formaten en stijlen. Op het web wint interactiviteit: gebruikers krijgen de mogelijkheid om met data, afmetingen en ruimtes te interacteren.

Maar uitzenden is een heel ander verhaal, en het onderschatten van sommige aspecten kan leiden tot ineffectieve resultaten — of zelfs mislukkingen. Dit zijn een paar beperkingen waar tv om vraagt:

  • grootte van teksten en iconen, die kan variëren afhankelijk van de afstand tot de camera’s.
  • korte, strakke tv-timing opgelegd door de regie en niet te beïnvloeden door de kijker;
  • de voice-over die het ritme van het verhaal bepaalt en de hoofdrolspelers en de context beschrijft;
  • decor en camerabewegingen, die de zichtbaarheid van kaarten op studioschermen kunnen beperken;
  • kleurafwijkingen tussen het grafische bestand en het tv-beeld dat de camera’s registreren;
  • primaire kleuren, stijl en merkidentiteit van het tv-programma die moeten samengaan met de stijlen en betekenisvolle kleuren op de kaart;
RSI-kaart in uitzending, gemaakt met mapcreator
De nieuwe RSI-studio’s met grote schermen en geautomatiseerde camera’s
Beeldbron: © RSI — Radiotelevisione Svizzera Italiana

In hoeverre kunnen deze beperkingen de ervaring voor de eindgebruiker beïnvloeden? Wat zijn hun behoeften, rekening houdend met de context waarin we opereren? Mijn taak binnen het bedrijf is dat uitzoeken: informatie verzamelen via interviews en panels met eindgebruikers en ervoor zorgen dat de ontwerpprocessen daar rekening mee houden.


De resultaten van het gebruikersonderzoek zijn in één zin te vangen: eindgebruikers lezen niet. Ze interpreteren en leren, in fracties van seconden, aan de hand van gedeelde kennis en patronen

“Kaarten maken voor uitzending is wezenlijk anders dan ze maken voor print of voor het web.”

Aanpassen aan verandering

Dat is een lastig principe om te verteren, omdat het duidelijk maakt dat de manier waarop televisie wordt geconsumeerd is veranderd: de kijker die continu voor de tv zit om een programma volledig te kijken is ideaal, maar niet realistisch.

Om de eindgebruiker snelheid van lezen en interpreteren te garanderen, moet je rekening houden met enkele ontwerpprincipes:

  • vertel één verhaal tegelijk;
  • wees kernachtig, schrap het overbodige;
  • beschrijf het verhaal niet, maar laat het effect zien;
  • beperk het aantal iconen, vermijd pictogrammen;
  • beperk het aantal kleuren en garandeer voldoende contrast;
  • maak achtergrond en voorgrond goed onderscheidbaar;
  • beperk tekst tot wat nodig is: de voice-over doet de rest;
  • beperk het aantal objecten op de kaart tot maximaal 5-7 elementen;
  • vermijd satellietfoto’s als het niet strikt noodzakelijk is;
  • blauw is altijd water: vergeet niet dat kleuren een precieze betekenis hebben.

Het is belangrijk te laten zien waar de genoemde plekken liggen ten opzichte van waar de gebruiker is. Welke route een gekaapt vliegtuig had moeten vliegen en welke het in werkelijkheid volgde. Een regenradaranimatie die de intensiteit en ontwikkeling gedurende de dag laat zien.

“Het is belangrijk te laten zien waar de genoemde plekken liggen ten opzichte van waar de gebruiker is.”

Naar de toekomst kijken

Concreet legt de kaart een relatie tussen de televisiekijker en de gebeurtenissen die worden verteld: daardoor is hij persoonlijk nuttig en memorabel.

Maar maken al die randvoorwaarden het ontwerp niet te vlak en voorspelbaar?

Als ontwerpers begrijpen we archetypes snel, maar we willen er niet in vastzitten — en zoveel beperkingen lijken onze creativiteit te verschralen. Uit de interviews met gebruikers leerden we echter dat het zakelijk nodig is om het product esthetisch te differentiëren. Maar als originaliteit niet wordt gestuurd door functionele principes, maak je vooral indruk in plaats van echt te helpen. Wie wil er door een mooie maar onduidelijke kaart naar de schat worden geleid?

Hoe de kaarten op tv in de toekomst worden ontworpen, kunnen we niet voorspellen. Door naar eindgebruikers te luisteren en hen aangehaakt te houden, leren we veel meer en raken we op de juiste manier geïnspireerd. Creatie en innovatie vragen om voortdurend, objectief onderzoek — met dagelijkse vergelijkingen, het delen van inzichten en metingen. Meer bewustzijn brengt nieuwe oplossingen voort en tekent steeds weer nieuwe paden op kaarten die nog moeten worden verkend.

“Concreet legt de kaart een verbinding tussen de televisiekijker en de gebeurtenissen die verteld worden: daardoor is hij persoonlijk relevant en blijft hij beter hangen.”

Laten we het over kaarten hebben! Aarzel niet om per e-mail contact op te nemen of via Twitter

This content is available in English

Would you like to switch?

Diese Inhalte gibt's auch auf Deutsch

Möchtest du wechseln?

Contenu disponible en français

Changer de langue ?

Esta página está disponible en español

¿Te gustaría cambiar?

Deze pagina is ook beschikbaar in het Nederlands

Zullen we je doorverwijzen?