Kaarten voor lokaal nieuws

door Hassân Al Mohtasib

Als ik één ding heb geleerd tijdens mijn werk voor een lokale of regionale krant over cartografie, dan is het dit: lezers houden van kaarten. Daar kun je niet zuinig mee zijn. Lokale kranten berichten over juist die verhalen die landelijke dagbladen of meer beschouwende weekbladen vaak niet brengen. Ze schrijven over een school die sluit, een nieuwe sportclub die wordt gebouwd, een nieuwe brandweerkazerne aan de hoofdweg of een ongeluk op die andere weg. Ze laten zien hoe kinderen worden gevierd na het afronden van een muziekcursus, of hoe een klein project vluchtelingen helpt om tussen steden te verhuizen. In de taal van de cartografie is een lokale krant een “kaart op grote schaal” — zo dicht staat die bij mensen, hun nieuws en hun dagelijks leven.  

Dat is waarschijnlijk precies waarom kaarten zo essentieel zijn voor lokale kranten. Ze brengen het dagelijks leven letterlijk in kaart. Ze maken de zorgen en interesses van lezers zichtbaar door de parameters van conflicten te visualiseren. Ze laten bijvoorbeeld zien of een basisschool echt ‘te ver’ weg is, of hoe uitputtend en tijdrovend de aanleg van een belangrijke snelweg is geweest.

Nog een interessant aspect van kaarten maken voor regionale kranten is dat ze lezers van verschillende leeftijden aanspreken. Veel ouders vertellen ons dat hun kinderen op een pagina aanhaken door een kaart die erin staat. Kaarten brengen informatie snel over en kunnen lezers en kijkers lang visueel betrokken houden. Misschien vervullen ze ook een verlangen naar reizen en het ontdekken van verre plekken. Door kaarten in verschillende formaten en functies te gebruiken, verrijk je de visuele taal van een publicatie. Lokale kranten hebben meestal lagere budgetten dan landelijke publicaties voor illustraties of hoogwaardige fotografie. Goed ontworpen kaarten kunnen de visuele woordenschat van een publicatie verbreden en lezers dieper het verhaal in trekken.

“Kaarten brengen informatie snel over en kunnen lezers en kijkers lang visueel betrokken houden.”

Case A (Bundesstraße B30)

Het volgende voorbeeld laat zien hoe cartografie is ingezet om de actuele stand van zaken rond de zogenoemde Bundesstraße B30 samen te vatten, inclusief de bouwprojecten die de komende jaren nog afgerond moeten worden. Deze weg is van groot belang voor de regio tussen Ulm en Friedrichshafen in het zuidoosten van Duitsland. In het gebied dat door deze Bundesstraße wordt verbonden, wonen ongeveer een miljoen mensen. We maakten er een hele serie over; we schreven over mensen die er dagelijks over pendelen, testten het eten bij de wegrestaurants en berichtten over brandweerlieden die er levens redden — op deze Bundesstraße gebeuren 65% meer ongelukken dan op welke andere Bundesstraße in heel Duitsland ook. 

We besloten om geen fotografie te gebruiken voor dit laatste deel van de serie. Foto’s van specifieke bouwlocaties zouden weinig zeggen over het totale project en de toekomstige werkzaamheden. Daarom kozen we ervoor om op kaarten precies te laten zien welke projecten langs de weg gepland zijn, waar nieuwe op- en afritten of omleidingen komen en hoe dat de stadsplanning in dit gebied zal beïnvloeden.

De technische uitdaging bestond uit drie onderdelen: 

1. Aan de ene kant wilden we laten zien dat de hele regio door deze weg met elkaar verbonden is. Aan de andere kant wilden we ook een gedetailleerdere blik geven op de verschillende projecten verspreid over het hele traject. Daarom kozen we voor een algemene kaart op middenschaal als verbindend kader, aangevuld met meerdere ‘cartografische vergrootglazen’ die vensters op grotere schaal tonen en zo een gedetailleerder beeld van de locaties geven. Die ‘vergrootglazen’ hadden afhankelijk van de situatie telkens een andere schaal.
2. Die ‘vergrootglazen’ tonen niet alleen definitief geplande projecten, maar ook alternatieven, omdat discussies op gemeentelijk niveau nog niet zijn afgerond. 
3. De uiteindelijke kaart was behoorlijk complex. Daarom moest die visueel goed worden geordend en stap voor stap verteld worden. Om die reden plaatsten we de kaart centraal in het verhaal, gaven we haar voldoende ruimte en kozen we voor een smal verticaal ontwerp, zodat er een duidelijke visuele leesrichting ontstond. De kaart moest het verhaal zelf worden. 

Het werkproces was intensief door het hoge detailniveau waar we rekening mee moesten houden. De geplande routes liggen politiek gevoelig, en kaarten maken voor lokaal nieuws betekent dat je werkt voor lezers die hun eigen geografie goed kennen. Een paar fouten op een kaart van het centrum van Caïro zijn voor lezers in Zuid-Duitsland misschien niet zo’n probleem, maar verkeerd gespelde plaatsnamen op een lokale kaart in zo’n publicatie leveren al snel boze telefoontjes op bij het kantoor van de hoofdredacteur, of een paar dagen later emotionele handgeschreven of prachtig ouderwets getypte klachtenbrieven. Meestal hoor je vooral negatieve feedback als er iets misgaat, maar in mijn eerdere werk voor landelijke tijdschriften en kranten heb ik nooit zoveel positieve reacties gekregen als bij deze regionale publicatie, Schwäbische Zeitung. Je dag beginnen met een doorgestuurde e-mail van een blije lezer is heel bevredigend en geeft vertrouwen dat zorgvuldig ontworpen en gedetailleerd werk echt gezien en gewaardeerd wordt.

Hierboven te zien:
Het gepubliceerde verhaal met de kaart.

Hierboven te zien:
We moesten de kaart voor verschillende regio’s produceren, dus hij moest flexibel genoeg zijn voor verschillende koppen.

“Kaarten maken voor lokaal nieuws betekent dat je werkt voor lezers die hun eigen geografie goed kennen.”

Case B (150-jarig jubileum van het Suezkanaal)

Als lokale krant met beperkte middelen voor eigen verslaggevers wereldwijd, kochten we een verhaal van een persbureau. We bespraken eerst of we de tekst met fotografie zouden brengen. Maar door het historische belang van het Suezkanaal en de behoefte aan visuele informatie over de economische aspecten — omdat het verhaal in de economierubriek stond — gingen we nadenken over infographics en cartografie om meer diepgang aan het verhaal te geven. Zo kwamen we op het idee om het geografische aspect van dit kanaal als echte grens tussen Afrika en Azië te laten zien en de kaart te gebruiken als kader voor de visuele inhoud die we voorbereidden. 

Het resultaat was een ‘charticle’ met historische, economische en geografische aspecten. Het was mooi om van een docent te horen dat hij de kaart had uitgeknipt om die in zijn klaslokaal op te hangen. 

Hierboven te zien:
Het gepubliceerde verhaal met de kaart.

Kaarttips:

1. De duivel zit in de details, en dus ook in de feedback op je kaarten. Let goed op plaatsnamen. Soms worden plaatsen regionaal anders benoemd dan op algemene kaarten gebruikelijk is. Zo noemen wij Leutkirch im Allgäu in onze publicatie simpelweg Leutkirch. Hetzelfde geldt voor Freiburg im Breisgau.
2. Probeer bij grotere kaarten vierkante formaten te vermijden. Smalle verticale of horizontale formaten zorgen voor een duidelijkere visuele leesrichting in de kaart zelf.
3. Het is verleidelijk om kleine kaarten te vol te stoppen met cartografisch materiaal. Denk goed na of je echt alle snelwegen, wegen, spoorlijnen en stedelijke gebieden moet tonen. Maak je bijvoorbeeld kaarten voor een eenvoudige wandelroute, dan kunnen die een nuttige referentie vormen. Is dat niet zo, laat ze dan weg of geef ze visueel minder nadruk met kleur of lijndikte.
4. Gebruik labels en info-boxen om een ‘bovenlaag’ van informatie te creëren boven de kaart zelf. Gebruik verschillende lettertypes om geografische informatie te onderscheiden van andere informatie.
5. Denk goed na over de schaal van je kaarten. Als je geografische informatie op zeer grote schaal toont, zijn soms kleine extra overzichtskaarten nodig om ook een kleinere schaal te laten zien en zo voor betere oriëntatie te zorgen. Verklein de schaal van de kaart niet alleen om referentiesteden in beeld te krijgen als die ver weg liggen.

 “Smalle verticale of horizontale formaten zorgen voor een duidelijkere visuele leesrichting in de kaart zelf.”

Bevalt wat je ziet? Aarzel dan niet om een e-mail te sturen of contact op te nemen via Twitter.